Vergi Mevzuatı
Brezilya’nın vergi sistemi, vergilendirilebilir her türlü gelire uygulanan vergilerden meydana gelmektedir. Ülkede satış ve hizmet vergisinin yanı sıra katma değer vergisi ve kentlerdeki gayrimenkullere yönelik mülkiyet vergisi gibi çeşitli vergiler uygulanmaktadır.
Fikri Mülkiyet Hakları
Brezilya’da 1996 yılında kabul edilen sanayi mülkiyet yasası 1997 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu yasa Brezilya’nın sanayi mülkiyet rejiminin çoğu yönlerini iyileştirmektedir. İlaç ve kimya ürünlerinin, önceki yasa çerçevesinde patenti olmayan icatların patent korunması bu yasayla mümkün olabilecektir.
Patent, marka, telif hakkı, bilgisayar yazılımlarının korunmasına ve görselişitsel alanlarda korsanlığın önlenmesine ilişkin mevzuata göre yasalara uyulmaması durumunda neden olunan zararın ve ceza ödemelerinin yanı sıra hapis ve mallara el koyulması gibi yaptırımlar vardır. Bir patent veya icadın haklarının korunma süresi başvurunun yapılmasından itibaren 20 yıldır. İsim, kelime, amblem, şekil ve sayılar marka olarak tescil edilebilir. Brezilyalıların tescil ettirebilecekleri markalara kısıtlama getirilmiştir. Ülkede yaygın olarak kullanılanlar dışında markalar yabancı kelime içermez. Sanat ürünlerinin korunması konusunda pek çok anlaşmayı imzalamış olan Brezilya’da telif hakları da korunmaktadır.
Kambiyo Mevzuatı
Döviz kontrolü ve yabancı yatırımlarla ilgili politikalar Maliye Bakanının başkanlığındaki bir konsey tarafından belirlenmektedir. Yabancı sermayeye genelde yerli sermaye ile aynı haklar tanınmakta olup, bazı sektörler için de kısıtlamalar söz konusudur. Her tür yabancı sermaye ülke dışına yapılacak ödemeler için Merkez Bankası’na kaydedilmek zorundadır. Sermaye artırımlarının da bir ay içinde Merkez Bankası’na bildirilmesi zorunludur. Döviz kredisinin ülkeye getirilebilmesi için Merkez Bankası’ndan ön izin alınması zorunludur.
Dövizli işlemlere genel olarak sıkı kontrol uygulanmaktadır. Dövizli işlemler sadece dövizle işlem yapmaya yetkili kuruluşlarca yapılabilir. Merkez Bankası bu işlemleri oldukça sıkı bir şekilde kontrol etmektedir. Yerli veya yabancı yatırımcıların döviz hesabı açtırmalarına izin verilmez. Buna karşılık, yerleşik olmayan kişiler veya kurumlar dövizle işlem yapma yetkisine sahip bankalarda yerel para birimiyle hesap açabilirler. Merkez Bankası’nda kayıtlı olan sermaye miktarı kadar sermaye vergi ödemeden ülke dışına çıkarılabilir. Bu miktarın üzerinde paranın ülke dışına çıkarılabilmesi için %25 oranında tevkifat vergisi uygulanması ve Merkez Bankası’ndan ön izin alınması gereklidir. Yabancı sermayenin kayıtlı olması ve dağıtılmamış karın bulunması durumunda karın ülke dışına çıkarılmasında hiçbir kısıtlama ve limit yoktur. Ülke dışına çıkarılan paraya %15 veya daha düşük olan anlaşma oranlarında vergi uygulanmaktadır. Teknoloji transferi, patent ve marka ile ilgili ödemelerde Merkez Bankası’ndan ön izin alınması mecburidir. İthalat lisansı bulunması şartıyla ithalat bedellerinin ödenmesinde hiçbir sorun bulunmamaktadır.
Kamu İhaleleri
Brezilya’da genel olarak ulusal satın alma politikası uygulanmaktadır. Devlet kontrolündeki sektörün büyüklüğünden dolayı kamu ihaleleri politikalarında ayrımcılık gözlenmektedir. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgisayar yazılımı sektörlerinde ulusal kamu alımı politikaları izlenmektedir. Bununla beraber, Brezilya’da üretim tesislerine sahip yabancı firmalara kamu alımlarında öncelik tanınmaktadır. Brezilya’daki özelleştirme programının hız kazanmasıyla farklılık gözetmeyen kamu alımı politikaları da kabul görmektedir. Telekomünikasyon, petrol ve doğal gaz dağıtımı devlet tekelinin tamamen, yabancıları da içeren özel sektöre açılmasıyla, yabancı tedarikçilerin maruz kaldığı bazı engellerin aşılması kolaylaşabilecektir. Özelleştirmeler tamamlansa bile, Brezilya’da üretim tesislerine sahip yabancı firmalara kamu alımlarında öncelik tanınması muhtemel gözükmektedir. 1993 yılındaki 8666 sayılı yasayla enformatik ve telekomünikasyon hariç çoğu kamu alımı ihalelerinde ürün veya hizmetin uyruk ya da kökeni ne olursa olsun tüm alıcılar için farklılık gözetilmemesi kararlaştırılmıştır. Fakat, 1993 yılının sonlarındaki düzenlemeyle kamu ihalelerinde Brezilya’da üretilen telekomünikasyon, bilgisayar ve dijital elektronik mallara öncelik verilmiştir. 1994 yılındaki 1070 sayılı kararnameyle, yerel olarak üretilen bilgisayar ürünlerine ihalelerde öncelik verilmesi koşulları düzenlenmiştir.
Ticari Kısıtlamalar
1988 yılında getirilen kısıtlamalarla milli şirketlerle yabancı şirketlere farklılıklar getirilmiştir. Milli şirketlere ülkenin gelişimi için önemli görülen faaliyetlerde bazı kolaylıklar sağlanmaktadır. Bir milli şirket kontrolü Brezilya’da yaşayan kişilere ait olan şirketler veya hükümetin sahip olduğu yerel birimlerdir. Brezilya’da yerleşik olanlar dahil yabancıların, ülkede faaliyette bulunan yabancı bir şirketin veya yabancıların denetimindeki bir Brezilya şirketinin kırsal bölgelerde toprak sahibi olmasına bazı kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalar ya satın alınacak alanın kısıtlanması ya da alanın kullanılacağı amacın tespiti şeklinde olabilir. Şehirlerde yabancıların toprak ve bina sahibi olmalarına kısıtlama getirilmemiştir. Brezilya’nın sınır bölgelerinde yabancı mülkiyete sınırlamalar getirilmiştir. Finansal alanda yapılacak yabancı yatırımlar için kanun, ülkede doğabilecek vergi yükümlülüğü nedeniyle bir resmi temsilci atanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu temsilcinin ülkede faaliyette bulunmaya yetkili finansal kurumlardan olması zorunludur. Ülkedeki yabancı yatırımlar daha çok anonim veya limited gibi şirket ortaklıklarıdır. Bu tür ortaklıklarda federal hükümetin iznine gerek yoktur.
Brezilya’da yabancı yatırımların %50’den fazlası; ABD, Almanya ve Japonya kaynaklıdır. Son yıllarda AB üyelerinin payları da artış göstermektedir.
Sermaye yatırımlarından kaynaklanan karın ülke dışına çıkarılmasında miktar kısıtlaması olmayıp, özelleştirilen sahalarda da yabancı yatırım şansı mevcuttur. Fakat, özelleştirme planı çerçevesinde ülkeye gelen yabancı sermayenin 6 yıl ülkede kalması zorunludur. Brezilya’da mevcut yabancı sermaye genellikle üretken alanlarda yoğunlaşmaktadır. Sanayi sektöründe üretilen katma değerin yaklaşık üçte biri yabancı şirketlerce sağlanmaktadır.
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
