Genel Değerlendirme

Brezilya ekilebilir alanlar açısından zengin bir ülkedir. Ekilen alan, yaklaşık 45 milyon hektardır. Çiftçileri, resmi kredilere daha az bağımlı kılacak bir finansman sisteminin kurulmasıyla ekilen alanın kolaylıkla iki katına çıkacağı tahmin edilmektedir. Hükümet politikaları, genelde sanayileşme ve diğer tarım dışı faaliyetlerin desteklenmesine dayalı olmaktadır. Brezilya, tarım ürünleri bakımından dünyanın en önemli ticaret yapan ülkelerinden biri olmasına rağmen, sektör 1980’lerin sonuna kadar korumacı politikalara maruz kalmıştır. Ülkenin çoğu yerinde kullanılan teknikler geri kalmış olup, gübre kullanımına, tohum seçimine çok az önem verilmektedir. Büyük ölçekli makinalaşma ülkenin güneyindeki eyaletlerle sınırlanmıştır. Bununla beraber, 1990’lardaki ticaret liberalizasyonu Brezilya’nın tarımsal üretimdeki karşılaştırmalı avantajını güçlendirmiş olup, verimlilik artmıştır.

Tarımda ürettiği oldukça çeşitli ürün yelpazesiyle, gıda sektöründe kendi kendine yeten bir ülke olan Brezilya, dünyanın en büyük şeker, kahve, portakal suyu, soya, et ürünleri, tütün, mısır, deri ve pamuk üreticileri arasındadır. Ayrıca son yıllarda üretim potansiyelleri artan bioteknoloji, ethenol, kağıt ve selülöz üretiminde de dünya çapında adından söz ettirmeyi başarmıştır. Tarıma dayalı sanayi sektörü, ülkenin toplam üretiminin %30’unu (180.2 milyar dolar, 2004), istihdamın %37’sini (17,7 milyon işçi) ve ihracatın %37’sini (39 milyar dolar, 2004) temsil etmektedir.

Modern teknolojilere giriş yapılarak, tarımda makinalaşma oranı yükselmiş, gübreleme, sulama metodları yaygınlaşmıştır. Tarım ve canlı hayvan ürünlerindeki genişleme, ekonominin istikrara kavuşmasına ve fakir kesimin hayat standartlarının yükselmesine katkı sağlamıştır. 199698’ de büyümenin duraksamasına rağmen, tahıl üretimi 1991 yılında 56 milyon ton iken, 1999 yılında 82,6 milyon tona yükselmiştir.

Bilhassa ulaşım gibi altyapı eksikliği tarımsal ürünlerin arzını olumsuz etkileyen faktör olarak göze çarpmaktadır.

Kümes hayvanları ve et üretiminde de büyük miktarda artışlar gözlenmektedir. Soya ihracatı 2005 yılı için 9,5 milyar dolar, et ve kümes hayvanları eti ihracatı 8 milyar $, şeker ve alkol ihracatı 4,7 milyar dolardır.

TÜSİAD International Raporunda ifade edildiği üzere, Brezilya’nın geçmiş yıllarda yaşadığı petrol sıkıntısından sonra geliştirdiği alkolden akaryakıt üretme ve benzinle birlikte alternatif yakıt yakabilen motor teknolojisi takdire şayan bir gelişme izleyerek bugün Brezilya’nın dışa bağımlılığını ortadan kaldırmıştır. Brezilya’da özellikle soya, pamuk, ayçiçeği, yer fıstığı ve kolza gibi bitkilerin yağından ethenol kullanılarak üretilen biodizelin yıllık tüketimi 2005 yılında 40 milyon tona çıkmıştır. Biodizel, iç tüketimin yanısıra Fransa (PSA – Peugeot Citroën), Almanya (Siemens, Bosch, (CrystalSev), ABD (International Engines South America), İsveç (CrystalSev) ve İngiltere’ye (CrystalSev) ihraç edilmektedir. (Daha fazla bilgi için: www.biodieselbrasil.com.br).


Önemli Tarım Ürünlerinin Üretimi (bin ton)

2001

2002

2003

2004

2005

Şeker Kamışı

345 941

367 496

389 929

416 256

421 761

Soya

37 683

42 020

51 532

49 522

51 136

Mısır

41 439

42 020

51 532

49 522

51 136

Portakal

16 844

18 932

16 936

18 271

17 851

Pirinç

10 195

10 472

10 199

13 277

13 230

Pamuk

1 718

1 407

1 429

2 390

2 308

Kahve

1 918

2 444

1 970

2 467

2 145

Tütün

565

657

649

920

894

Kakao

184

173

171

195

215

Kaynak: EIU Economist Intelligence Unit, Brazil, Country Profile, 2006