Genel Değerlendirme
Türkiye’nin Latin Amerika ile ilişkileri her zaman dostane olmuştur. Bununla beraber, 1990’lara kadar durağan bir seyir göstermiştir. Coğrafi uzaklık ve temas azlığı gibi nedenlerle ilişkiler istenen seviyeye ulaşamamıştır. Ancak, 9. Cumhurbaşkanımız Sayın Süleyman Demirel’in Nisan 1995’te Arjantin, Brezilya ve Şili’ye yaptığı resmi ziyaret, tarihte bir Türk Cumhurbaşkanının Latin Amerika’ya ilk resmi ziyareti olarak, Türkiye-Latin Amerika ilişkilerinde önemli bir dönüm noktasını teşkil etmiştir.
Mesafe açısından ülkemize uzak olan Brezilya ile aramızda kurulacak yakın ekonomik işbirliği, Brezilya ile birlikte Arjantin, Paraguay ve Uruguay’ın üye oldukları MERCOSUR ile ortaya çıkacak geniş pazardan Türk firmalarının da yararlanmasına yol açacaktır. Diğer yandan Brezilyalı firmalar Türkiye üzerinden Avrupa ve diğer komşu ülke pazarlarına girme şansına sahip olabileceklerdir.
Coğrafi uzaklığın fazla olması ve ülkelerin birbirini iyi tanımaması nedeniyle bugüne kadar çok düşük seviyelerde seyreden Türkiye-Brezilya ekonomik ilişkileri, özellikle aynı konularda iş yapan firmaların ve kurumların işbirliğine giderek ortak üretim ve pazarlama yapmaları halinde büyük bir potansiyel taşımaktadır. Genel olarak Brezilya tarafı Türkiye ile işbirliği yapmak açısından konuya olumlu yaklaşmaktadır. Türk işadamlarının Brezilya’yı daha iyi tanıyıp, aktif bir şekilde konuya eğilmeleri, ülkeler arasındaki ticaret hacminin artmasında ve Türkiye açısından ekside olan dengenin düzeltilmesinde önemli rol oynayacaktır.
Dış ticaret rakamlarına baktığımızda, 2005 yılında Türkiye’nin Brezilya’ya ihracatı 103,4 milyon $, Brezilya’dan ithalatı ise 798,5 milyon $’dır. 2006 yılının ilk on ayı itibarıyla ihracatımız 100,1 milyon dolar, ithalatımız 737,4 milyar dolara ulaşmıştır. İhracatımızda yenilen meyveler, otomotiv ve yan sanayi, kazanlar, makineler, sentetik ve suni lifler, demir ve çelik, kauçuk, plastikler, tütün, kahve, önemli yer tutarken, ithalatımızda metal cevherleri, kazanlar, makineler, tütün, yağlı tohum ve meyveler, motorlu kara taşıtları, elektrikli makine ve cihazlar, demir ve çelik , odun hamuru, selülozik maddelerin hamurları, hurdalar, hayvansal ve bitkisel yağlar, plastik, pamuk, kağıt ve karton, kahve, meşrubat, gıda sanayi kalıntı ve döküntüleri, ayakkabılar ön sıralarda gelmektedir.
Dış ticaret açığının büyük oranda ülkemiz aleyhine oluşu nedeniyle karşılıklı ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi önem kazanmaktadır. Brezilya ile ülkemiz arasında kurulacak yakın ekonomik işbirliği, Brezilya ile birlikte Arjantin, Paraguay, Uruguay ve © İGEME İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi, 2007 24 Venezüella’nın üye oldukları MERCOSUR/MERCOSUL (Mercado Comum do Sul, The Southern Common Market, Güney Ortak Pazarı) ile ortaya çıkacak geniş pazardan Türk firmalarının da yararlanmasına yol açacaktır. Diğer yandan Brezilya’lı firmalar Türkiye üzerinden Avrupa ve diğer komşu ülke pazarlarına girme şansına sahip olabileceklerdir.
Türkiye ile Brezilya'nın benzer ekonomik yapıda olmaları, coğrafi uzaklık ve Brezilya ekonomisindeki sorunlar, bu ülkeye yönelik ihracatımızı olumsuz yönde etkilemektedir. Tüm bu olumsuz koşullara rağmen Brezilya, alternatif pazar arayışında olan ihracatçılarımız için değerlendirilmesi gereken önemli bir pazardır.
Dünyanın tarım ve hayvancılık yapan önemli ülkeleri arasında yer alan ve ihracatında yüksek bir tarımsal ürün payına sahip olan Brezilya ile bu alanda işbirliği olanakları mevcuttur. Özellikle Güneydoğu Anadolu Projesi çerçevesinde, bu bölgede gerçekleştirilecek olan ortak hayvancılık yatırımları sayesinde iki ülke, talebin sürekli artmakta olduğu Orta Doğu pazarına kolaylıkla girme şansına sahip olabilecektir. Ayrıca, Brezilya, söz konusu ülkelerle ticari ilişkilerini geliştirebilmek için Türk serbest bölgelerinden yararlanabilecektir. Bu bölgelerdeki depolama olanakları ve mevzuat kolaylıkları Brezilya’ya önemli fırsatlar sunmaktadır. Öte yandan, Brezilya ile ülkemiz arasında kurulacak yakın ekonomik işbirliği, Brezilya ile birlikte Arjantin, Paraguay ve Uruguay’ın da üyesi oldukları MERCOSUR ile ortaya çıkacak geniş pazardan Türk firmalarının da yararlanmasını sağlayacaktır.
Karşılaşılan Sorunlar
Brezilya'ya Uygulanan Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürün İthalatı Yasağı: Uluslararası Salgın Hastalıklar Ofisi'nin (OIE) hastalık bültenlerinde, Brezilya'da şap hastalığının görüldüğü bildirilmiştir. Söz konusu hastalığın ülkemize bulaşmasını engellemek amacıyla, 3285 sayılı Hayvan Hastalığı ve Zabıtası Kanunu'nun 7. ve bu Kanun'a ilişkin Yönetmeliğin 15. maddesi gereğince, Brezilya'dan canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin ülkemize ithalatı 23 Eylül 2000 tarihinden itibaren yasaklanmıştır.
Brezilya’ya ihracat yapan Türk firmalarının Brezilyalı ortakları ile garanti mektubu, sağlık belgesi, ödeme koşulları, gümrük mevzuatı, depolama, tabii olunan vergiler v.b. hususunda yeterli bilgiye sahibi olması büyük önem arz etmektedir. Türk firmalarının Brezilyalı ortakları ile ticari kuralların gereği olan geçerliliği tartışma götürmez belgelerle iş yapmalarının daha sonra yaşanabilecek sorunların önlenmesinde çok önem taşıdığı unutulmamalıdır.
| Sonraki > |
|---|
